Borði

Birgir Ármannsson

birgir1.jpg
Flótti frá fortíð R-listans

Birtist í Blaðinu 18. maí 2006
Fyrir tólf árum mynduðu fjórir stjórnmálaflokkar kosningabandalag til að ná völdum í borgarstjórn Reykjavíkur. Á þeim tíma var forystumönnum þeirra ljóst, að ímynd flokkanna og ferill þeirra var með þeim hætti, að eina leiðin til að komast til valda væri fólgin í því að strika yfir fortíðina, búa til nýjan listabókstaf og lógó og telja kjósendum trú um að fram væri komið nýtt afl til að stjórna borginni. Þeir mátu það svo - réttilega - að sundraðir myndu þeir ekki vinna traust borgarbúa og því væri nauðsynlegt að sýna fram á samstöðu til að mynda mótvægi við Sjálfstæðisflokkinn.

Endurtekin brella en öfug formerki

Þessi staða leiddi til þess að þeir voru tilbúnir til að leggja til hliðar ágreiningsmál sín og sameinast um framboð. Og með sama hætti leiddi ótti þeirra við að missa völdin til þess að þeir náðu að berja í brestina fyrir tvennar kosningar og halda liðinu saman með pólitískum hrossakaupum. Á kjörtímabilinu sem nú er að líða hefur límið sem haldið hefur R-listanum saman hins vegar verið að leysast upp. Ágreiningur um menn og málefni, sem áður var leystur bak við tjöldin, hefur hvað eftir annað ratað í fjölmiðla og undanfarin misseri hafa einkennst af því að fulltrúar hinna mismunandi flokka hafa verið að skapa sér sérstöðu í hverju málinu á fætur öðru.

Forystumönnum R-listaflokkanna varð líka ljóst, að kjósendur í Reykjavík væru búnir að fá sig fullsadda af áralöngu ráðleysi og dáðleysi meirihlutans í borgarstjórn. Þeir sáu að viðskiptavild listans hjá almenningi var horfin og vörumerkið stórskaddað og því ekki annað að gera en reyna að byrja á núllpunkti og gera tilraun til að höfða til kjósenda með nýrri ímynd, nýjum frambjóðendum í efstu sætum og nýjum stefnumálum. Nú bjóða flokkarnir fram hver í sínu lagi, af því að sameiginlegur listi þeirra er rúinn trausti. Það á með öðrum orðum að endurtaka kosningabrelluna frá 1994, en nú með öfugum formerkjum.

Enginn ber ábyrgð

Kosningabarátta Samfylkingarinnar, Vinstri grænna og Framsóknarflokksins er í samræmi við þetta. Ef taka á mark á málflutningi flokkanna er engu líkara en að enginn hafi verið við stjórnvölinn í borginni í tólf ár - að minnsta kosti ekki þeir. Allir eru þeir uppfullir af nýjum og ferskum hugmyndum, en enginn ber ábyrgð á skattahækkunum og skuldasöfnun, svo ekki sé minnst á lóðaklúður, umferðarvandamál og almenna ákvarðanafælni í skipulagsmálum, sem leitt hefur til þess að ungar barnafjölskyldur flýja borgina í stórum stíl.

Frambjóðendur R-listaflokkanna eru þannig alveg ábyrgðarlausir af gerðum flokka sinna, kannast ekkert við samþykktir sínar á undanförnum árum og eru alveg undrandi á því ástandi sem hefur skapast í þeim málum sem þeir hafa borið ábyrgð á í þrjú kjörtímabil.

Þetta er auðvitað ekki trúverðugur málflutningur. Stjórnmálaflokkar, sem treysta sér ekki til að kannast við fortíð sína, eru ekki traustsins verðir þegar horft er til framtíðar. Og það er heldur ekki sannfærandi eða trúverðugt þegar flokkar, sem fullkomlega hafa gefist upp á samstarfinu sín á milli, bjóða sig fram sem valkost á móti samhentri sveit Sjálfstæðisflokksins á næsta kjörtímabili.