Túlkunaræfingar einstakra stjórnmálamanna og flokka hafa í sjálfu sér ekki mikla þýðingu en meirihlutamyndanir skipta hins vegar höfuðmáli þegar kemur að möguleikum flokkanna til að hrinda í framkvæmd stefnumálum sínum og áherslum.

Nýir tímar í Reykavík

Merkilegustu afleiðingar kosninganna eru án efa í Reykjavík, þar sem 12 ára valdatíma vinstri aflanna er lokið. Sjálfstæðismenn náðu að vísu ekki því markmiði að ná meirihluta borgarfulltrúa en bættu hins vegar fylgi sitt og fengu það afl sem dugir til að mynda meirihluta með Framsóknarflokknum. Raunar gátu sjálfstæðismenn myndað tveggja flokka meirihluta með hverjum hinna flokkanna sem væri og voru vissulega kostir og gallar sem fylgdu hverju mynstri fyrir sig. Niðurstaðan - samstarf við Framsókn - var hins vegar raunhæfasti möguleiki Sjálfstæðisflokksins til að mynda samhentan meirihluta, sem líklegur er til þess að ná árangri í störfum sínum. Er ekki að efa að borgarbúar munu strax verða varir við ný vinnubrögð við stjórn borgarinnar, þar sem meirihlutinn, undir öruggri forystu Vilhjálms Þ. Vilhjálmssonar, mun taka til hendinni á fjölmörgum sviðum þar sem ráðalaus og ósamstæður R-listi hefur flækst fyrir framförum og uppbyggingu.

Það er reyndar merkilegt, að ýmsir vinstri menn tala nú um það sem ólýðræðislega niðurstöðu að Sjálfstæðisflokkurinn skuli hafa myndað meirihluta í Reykjavík með Framsóknarflokknum, í ljósi fylgistaps framsóknarmanna. Samfylking, Vinstri grænir og Frjálslyndir gerðu sjálfir tilraun til að mynda meirihluta með þessum sama Framsóknarflokki og hittust til viðræðna í þeim tilgangi á sunnudaginn. Þá voru hinar háleitu lýðræðishugsjónir ekki að vefjast fyrir þeim.

Vonbrigði Samfylkingarinnar

Það er ástæða til að rifja upp, að fyrir ári kaus Samfylkingin sér nýjan formann, Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur, sem ítrekað ræddi um það markmið að gera flokkinn að leiðandi flokki í íslenskum stjórnmálum og byggði tilkall sitt til formennsku á því að hún væri líklegust manna til að ná slíkum árangri. Hún og stuðningsmenn hennar töluðu um að gera flokkinn að 40% flokki, verða stærri en Sjálfstæðisflokkurinn og stefna að víðtækum áhrifum, fyrst í sveitarstjórnum um land allt og síðan í landsstjórninni.

Ekki er nú byrjunin góð. Samfylkingin er að meðaltali nálægt 30% fylgi þar sem hún á annað borð býður fram sjálf en Sjálfstæðisflokkurinn er vel yfir 40% á landsvísu og styrkir sig umtalsvert. Í Reykjavík, höfuðvígi Ingibjargar Sólrúnar, er fylgi flokksins harla lítið og ef úrslitin eru borin saman við síðustu þingkosningar er fylgistapið 8%. Þegar kemur að áhrifum í sveitarstjórnum er staða Samfylkingarinnar enn verri, enda lítur út fyrir að hann muni víðast hvar lenda í minnihluta.

Það er greinilegt að nú í kjölfar kosninganna hefur væntingastigið hjá Samfylkingunni lækkað verulega. Formaður flokksins talar um 30% á landsvísu sem viðunandi árangur og sama mátti ráða af orðum Marðar Árnasonar, þingmanns flokksins, í hádegisviðtali á NFS í gær, en þar sagði hann að nú stefndi Samfylkingin að því að verða leiðandi afl í stjórnarandstöðu í sveitarstjórnum vítt og breitt um landið. Ætli það sé ekki líka mikill sigur? Samfylkingin hefur þá verið í árangursríkri sókn til áhrifaleysis í kosningunum og eftirleik þeirra.

Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.