Birtist í blaðinu 9. júní 2006
Síðustu dagar hafa verið dálítið sérkennilegir fyrir okkur stjórnmálamenn. Sú atburðarás sem fór af stað með ákvörðun Halldórs Ásgrímssonar um að láta af störfum sem forsætisráðherra og formaður Framsóknarflokksins hefur tekið á sig ýmsar og óvæntar myndir og á þessari stundu er of snemmt að spá fyrir um lyktir þeirra mála. Við sjálfstæðismenn höfum verið í þeirri óþægilegu stöðu að horfa á samstarfsmenn okkar til margra ára vega miskunnarlaust hver að öðrum á opinberum vettvangi en erum að sjálfsögðu ekki í neinni aðstöðu til að hlutast til um niðurstöðuna. Við erum að mörgu leyti í sömu stöðu og fólk sem horfir upp á hjónabandserjur hjá nákomnum vinum eða ættingjum - gerum okkur grein fyrir að vandamál eru til staðar og vonum að þau leysist – en höfum á sama tíma hvorki forsendur né vilja til að blanda okkur í deilurnar.

Farsælast að setja niður deilurnar

Nú er að sjálfsögðu rétt að hafa í huga að þetta er ekki í fyrsta sinn sem átök eiga sér stað innan stjórnmálaflokka hér á landi. Allir flokkar hafa fengið sinn skammt af klofningi á einhverjum tímabilum sögu sinnar. Innbyrðis ágreiningur hefur frá upphafi einkennt flokkana á vinstri vængnum og virðist engu máli skipta í því sambandi hversu oft þeir skipta um nöfn, sameinast eða klofna. Sjálfstæðisflokkurinn fékk á árum áður sinn skerf af innanflokksvandamálum af þessu tagi og endaði það stundum með því að ákveðnir einstaklingar urðu viðskila við flokkinn, þótt aldrei yrði um eiginlegan klofning að ræða. Í tilviki Framsóknarflokksins þarf að leita langt aftur til að finna sambærileg átök og nú eiga sér stað – trúlega allt aftur til tíma Jónasar frá Hriflu og stofnunar Bændaflokksins – því þótt þar hafi menn vissulega tekist á bæði um stefnumál og embætti hafa deilurnar ekki orðið jafn opinberar og nú.

Sagan segir okkur því að allir stjórnmálaflokkar geta lent í innanflokksátökum og þau eru jafnan óþægileg meðan á þeim stendur, en farsæld þeirra til lengri tíma ræðst af því hvernig þeim tekst að leysa úr þeirri stöðu og hvort þeim lánast að greiða úr þeim deilumálum, sem þeir eiga við að stríða.

Gott samstarf stjórnarflokkanna

Fyrir okkur sjálfstæðismenn skiptir að sjálfsögðu miklu máli að Framsóknarflokkurinn leysi úr vanda sínum eins fljótt og auðið er. Hafa ber í huga að þessir flokkar hafa í ellefu ár átt farsælt samstarf í ríkisstjórn og vandamál Framsóknarflokksins í dag stafa ekki með neinum hætti af árekstrum milli flokkanna. Flokkarnir eru auðvitað ólíkir að mörgu leyti og hafa mismunandi afstöðu til einstakra mála, en þeir hafa hins vegar jafnan borið gæfu til að ná sameiginlegri niðurstöðu í ágreiningsmálum. Þeir hafa staðið saman að stjórnarstefnu sem hefur fært þjóðinni meiri hagsæld og framfarir en dæmi eru um á síðari tímum. Til að varðveita þann árangur þarf ríkisstjórnin á næstu mánuðum að fást við vandasöm verkefni og taka ýmsar umdeildar ákvarðanir og því er nauðsynlegt að hún styðjist við samhentan hóp þingmanna en ekki sundraðan. Í því ljósi er lykilatriði að framsóknarmenn finni leiðir til að setja niður deilur sínar sem fyrst.