24 stundir, 6. febrúar 2008
Viðhorf – Birgir Ármannsson
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, varaformaður Sjálfstæðisflokksins, benti á það í ræðu á fundi síðastliðinn laugardag, að tímabært væri að lækka fyrirtækjaskatta í ljósi ástandsins á mörkuðum og samdráttareinkenna í atvinnulífinu.
Þessi ábending er í góðu samræmi við yfirlýsingar Geirs H. Haarde, formanns Sjálfstæðisflokksins og forsætisráðherra, um sama efni og raunar í anda stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar. Þar segir að tryggja verði að íslensk fyrirtæki búi við bestu samkeppnis- og rekstrarskilyrði sem völ er á og að rekstrarumhverfi þeirra tryggi vöxt og laði að starfsemi erlendis frá. Enn fremur segir að atvinnulífið skuli búa við stöðugt og örvandi skattaumhverfi og að leitað verði leiða til að lækka frekar skatta á fyrirtæki.

Rökin fyrir skattalækkunum á atvinnulífið er mýmörg. Í fyrsta lagi hvetja þær til aukinnar fjárfestingar í atvinnurekstri.  Lág skatthlutföll og hagstæðar skattareglur gera fjárfestingu í fyrirtækjum fýsilegri  í samanburði við aðra kosti. Um leið stuðla lágir skattar að því að meira fé verður eftir hjá fyrirtækjunum til frekari uppbyggingar, þróunar- og nýsköpunarverkefna, fleiri störf verða til og fyrirtækin verða fær um að greiða hærri laun en ella. Ávinningurinn er því ekki bara mikill út frá hagsmunum atvinnulífsins heldur er um að ræða hagsmunamál alls almennings.

Sjónarmið um samkeppnishæfni atvinnulífsins vega líka þungt. Við Íslendingar keppum við aðrar þjóðir um fjárfestingar og atvinnustarfsemi. Íslensk fyrirtæki takast á við erlenda keppinauta á mörgum sviðum.  Hagstæð rekstrarskilyrði styrkja þau í þeirri baráttu. Fyrirtæki og fjárfestingar færast líka milli landa í meira mæli en nokkru sinni fyrr. Við þurfum að gæta þess að missa ekki fyrirtæki úr landi og um leið að hvetja til aukinna fjárfestinga erlendra aðila hér. Hagstætt skattaumhverfi er afar mikilvægt samkeppnistæki í þessu sambandi.

Minna má á, að reynsla okkar Íslendinga af því að lækka skatta á fyrirtæki er einstaklega góð. Ekki er vafamál að skattalækkanir undanfarinna ára hafa átt drjúgan þátt í þeim efnahagslega ávinningi, uppgangi atvinnulífsins og auknum kaupmætti, sem við höfum notið. Íslensk fyrirtæki hafa búið við mikla velgengni og allt þjóðfélagið hefur notið þess. Áhyggjur af því að þessar skattalækkanir myndu veikja tekjugrundvöll hins opinbera hafa líka reynst ástæðulausar – raunar hreinustu öfugmæli.

Það er ljóst að við höfum staðið okkur vel í skattasamkeppni á síðustu árum. Mestu munar þar um lækkun tekjuskatts fyrirtækja úr nærfellt 50% í 18%. Staðreyndin er hins vegar sú að forskot okkar hefur minnkað. Í mörgum  nágrannalöndunum okkar  er unnið að því að lækka skatthlutföll á atvinnulífið en hafa verður í huga að víða vega undanþágur og frádráttarliðir þyngra en hér þannig að samanburður á skatthlutföllum segir ekki alla söguna. Við höfum fylgt þeirri stefnu að hafa skattkerfið einfalt og undanþágur og frádráttarliði sem fæsta og það kallar einfaldlega á að við stöndum okkur enn betur í samkeppninni um lág skatthlutföll.  Þá ber að líta til þess að ýmis Evrópuríki bjóða nú upp á lægri skatthlutföll en við; þar má nefna ýmis ríki Mið – og Austur-Evrópu sem og nágranna okkar Íra, sem leggja 12,5% skatt á fyrirtæki.

Ég er ekki í vafa um að það væri hagfellt fyrir okkur að gera enn betur þegar skattalækkanir á atvinnulífið koma næst á dagskrá. Ég sé ekkert því til fyrirstöðu að við förum með skatthlutfallið niður í 10% og náum þannig forskoti á Íra og bjóðum jafn vel og þau ríki sem lengst hafa gengið. Núverandi aðstæður á fjármálamörkuðum og í atvinnulífinu eiga að hvetja okkur til að stíga myndarlegt skref að þessu leyti sem fyrst. Það er ekki eftir neinu að bíða.

Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.